على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

719

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پرپين ( parpin ) ا . پ . جدوار و فرفين . پرت ( part ) م ف . پ . دورافگنده و به زمين افگنده . و پرت شدن : به روى زمين افگنده شدن . و پرت كردن : دور انداختن . و خود را پرت كردن : خود را به روى زمين افگندن . پرتاب ( part b ) ا . پ . دور انداختن چيزى . و يك نوع تيرى كه بسيار دور مىرود و مسافتى كه ميان رها كردن تير و محل افتادن آن مىباشد . و سكه . و برجهيدگى . و درخشانى و تاب‌دارى و روشنى و لمعان . و سقوط و به زير افتادگى و افگندگى . و پرتاب كردن : تير افگندن و دور انداختن . پرتابيان ( part bi n ) ا . پ . تيراندازان و كمانداران . پرتاد ( part d ) ا . پ . غيبت و سخن‌چينى . و نجوا و سرگوشى . پرتاش ( part c ) ا خ . پ . ولايتى از تركستان . پرتاله ( part le ) ا . پ . پرتله و كمربند . پرتاو ( part v ) ا . پ . پرتاب . پرتر ( partar ) ا . پ . آهارى كه بر كاغذ و جامه دهند . پرتغال ( portoq l ) ا خ . پ . يكى از ممالك اروپا كه دو زاويهء جنوب غربى شبه جزيرهء اسپانيا واقع شده و محدود است از طرف شمال و مشرق باسپانيا و از طرف جنوب و مغرب باوقيانوس اطلس و مساحت سطح آن درصورتىكه جزاير آكورس و مادر ( m der ) را ضميمه كنيم 943 ، 91 كيلومطر مربع و جمعيت آن 000 ، 500 ، 6 نفر و پايتختش شهر ليسبون . پرتغال ( portoq l ) ا . پ . يك قسم نارنج شيرينى از محصولات چين كه بدوا پرتغاليها بمملكت خود آورده و از آنجا بساير ممالك كرهء ارض منتشر گرديد . پرتك ( portak ) و ( portok ) ا . پ . برتك . مر . برتك . پرتگال ( portog l ) ا خ . پ . مملكت پرتغال . پرتگاه ( partg h ) ا . پ . محل سقوط و آنجاى از سر بالائى و يا سرازيرى كوه كه بيم سقوط و افتادگى در دره باشد . پرتل ( partal ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - اسباب و سامان اسب سوارى را كه بر شتر بار كنند . پرتله ( partale ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - كمربند . پرتله ( partale ) ا . پ . انعام و بخشش . و عمامه و كلاه و آنچه بدان سر را پوشند . پرتميدن ( partamidan ) ف ل . پ . تركيدن و آماسيدن لبها . پرتو ( partov ) ا . پ . فروغ و عكس و روشنائى و شعاع كه از جرمى نورانى ظاهر شود . و آسيب و صدمه . پرتو ( proto ) ص . پ . - مأخوذ از فرانسه - در اصطلاح كيميا چون اين لفظ را مقدم بر اكسيد و يا جسم ديگرى ذكر كنند دلالت مىكند بر اينكه يك معادله از اين جسم داخل در تركيب آن محصول شده است مانند پرتويدور جيوه يعنى يك معادله از يد در تركيب اين جسم مىباشد بر خلاف لفظ بى كه چون در اين موقع استعمال گردد مىرساند كه دو معادله داراى آن جسم است مانند بى يدور جيوه يعنى دو معادله يد و يك معادله جيوه . پرتوستان ( partovest n ) ا . پ . محل تشعشع و لمعان و تابش . و ا خ . : نام مصنف كتاب دساتير سامان . پوتوانداز ( partov - and z ) ص . پ . مشعشع . پرتوه ( partave ) ا . پ . تيرى كه بسيار دور رود . پرتوى ( partavi ) ا . پ . فيلسوف گروه اشراقيان . پرتير ( par - tir ) ا . پ . تير بىپيكان چهارپر . پرچانگى ( por - c nagi ) ا . پ . بسيار گوئى و بيهوده‌گوئى . پرچانه ( por - c ne ) ص . پ . بسيارگو و پرحرف و بيهوده‌گو . پرچم ( parcam ) ا . پ . چيزى سياه و مدور كه بر گردن نيزه و علم بندند . و كاكل و دم قطاس كه بر گردن اسبان بندند . و خود قطاس و غژغاو كه يك نوع گاو كوهى است در كوههاى ما بين خطا و هند . پرچه ( parce ) ا . پ . تكه و قطعه و پارچهء پنبه . پرچيدن ( parcidan ) ف م . پ . زدن و راندن و دفع كردن . و شكست دادن . پرچيس ( parcis ) ا . پ . برجيس و ستارهء مشترى . پرچين ( parcin ) ا . پ . حصارى كه از خار و خلاشه و شاخ درختان بر دور باغ و فاليز و كشت‌زار سازند و خار و چوب سر تيزى كه بر سر ديوارها نصب كنند . و محكم كردن چيزى در چيزى مانند ميخى كه بر تخته زنند و دنبالهء آن را از جانب ديگر تخته خم داده محكم كنند . پر حرف ( por - harf ) ص . پ . بسيارگو و ياوه‌گو . پرخاش ( parx c ) ا . پ . خصومت و جنگ و جدال و وغا و خصومت زبانى . پرخاش‌جو ( parx c - ju ) و پرخاشخر ( parx c - xar ) و پرخاش‌خور ( parx c - xor ) ا . و ص پ . آراسته شدهء